Pomysł i idea stworzenia festiwalu powstała w czasie organizacji imprez z okazji 750 - lecia nadania praw miejskich miastu Strzegom. To właśnie w 1992 roku Zespół Pieśni i Tańca „Kostrzanie” zorganizował imprezę pod nazwą „Przyjaciele Kostrzan”. Większość zespołów koncertujących wówczas w Strzegomiu to polskie zespoły folklorystyczne, z którymi „Kostrzanie” poznali się na festiwalach w Pyrzycach, Świnoujściu, na Tygodniu Kultury Beskidzkiej. W 1993 roku organizatorami festiwali zostali Strzegomski Ośrodek Kultury, przekształcony później w Centrum Kultury oraz Zespół „Kostrzanie”. tegoroczny program festiwalu.
Impreza przekształciła swoją nazwę na Festiwal Folkloru, a następnie na Międzynarodowy Festiwal Folkloru, organizatorzy festiwalu nawiązali bowiem współpracę z Polską Sekcją Międzynarodowego Stowarzyszenia Festiwali Folklorystycznych i Sztuki Ludowej - CIOFF.
Ideą CIOFF jest przekazywanie nowym pokoleniom odziedziczonych form kulturowych, specyficznych dla danego narodu, stanowiących jego największą wartość. Wymiana i przekazywanie dziedzictwa kulturowego ma służyć dalszemu podtrzymywaniu zwyczajów i tradycji. Patronat CIOFF jest gwarancją bardzo wysokiego poziomu artystycznego zespołów. To właśnie dzięki temu do Strzegomia zaczęły przyjeżdżać najlepsze zespoły z różnych stron świata.
W artystycznej stronie festiwalu bardzo pomagają nam eksperci Polskiej Sekcji CIOFF. Komisja Ekspertów dokonuje weryfikacji zespołów do udziału w festiwalu, dzięki czemu jego poziom artystyczny wzrasta z roku na rok.
Międzynarodowy Festiwal Folkloru w Strzegomiu trwa cały tydzień. Od poniedziałku bowiem goszczą zespoły zagraniczne, które przyjeżdżają do Strzegomia z Tygodnia Kultury Beskidzkiej. We wtorek i środę koncertują one w miastach Dolnego Śląska. W czwartek rozpoczynają się koncerty festiwalowe w Strzegomiu. Odbywają się one na dwóch estradach: w Rynku - koncert kapel ludowych, oraz na dużej płycie stadionu - główne koncerty festiwalowe.
Oprócz prezentacji na scenie zespoły uczestniczą w wielu imprezach towarzyszących festiwalowi, m.in. w programie „Strzegomskich Spotkań Przyjaźni”. Biorą udział w wieczorach narodowych, które odbywają się w Strzegomiu oraz w Kostrzy. W czasie zabaw młodzież z całego świata bierze udział w animacjach gier i zabaw przy muzyce. Grupy z poszczególnych krajów uczą kolegów regionalnych i narodowych zabaw. Formę tę wprowadziliśmy podczas trwania jubileuszowego V Festiwalu Folkloru. Przyniosło to niespodziewane efekty - silną integrację różnych środowisk oraz nawiązanie międzynarodowych przyjaźni. Inną imprezą towarzyszącą są mecze piłki nożnej i siatkowej, które rozgrywane są w formie Polska - Goście Zagraniczni.
Corocznie festiwal nie może się również obejść bez „Nocy z Folklorem” czyli ogniska dla gości festiwalowych, podczas którego przy akompaniamencie połączonych kapel, zespoły wspólnie śpiewają. Bardzo ważnym elementem integracji widzów i zespołów biorących udział w festiwalu są bezpośrednie kontakty.
Wychodząc naprzeciw sygnałom publiczności, w roku 2000 po raz pierwszy została zorganizowana impreza towarzysząca pod hasłem „Rynek Świata”. W niedzielę kończącą festiwal, na Rynku Strzegomskim powstają kawiarenki, w których gospodarzami są zespoły goszczące na Festiwalu. Podawane tam są charakterystyczne potrawy z danego kraju lub regionu Polski. „Rynek Świata” rozpoczyna tradycyjnie wielobarwny Polonez tańczony na Strzegomskim Rynku przez kilkaset par składających się z gości festiwalowych i gospodarzy.
Kształceniu elementów tanecznych i muzycznych oraz wymianie doświadczeń służą warsztaty specjalistyczne prowadzone przez fachowców z dziedziny etnochoreografii i muzyki. W Strzegomiu gościły takie autorytety, jak: Mirosława Bobrowska, Grażyna Dąbrowska, Aleksandra Bogucka, Janina Kalicińska, Jurij Wojnarowski, Bogusław Linett, Edward Błażek, Jerzy Chmiel, Gerard Nowak, Ewa Piasecka - Sas, Ludwik Rok, Jerzy Dynia. Bardzo ważnym faktem, który zadecydował, że festiwal organizowany jest w naszym mieście oraz podniósł swoją rangę jest nominacja Polskiej Sekcji CIOFF, dzięki której w 1997 roku Strzegom został przyjęty do Międzynarodowej Rady Stowarzyszeń Folklorystycznych, Festiwali i Sztuki Ludowej CIOFF, a od 1999 roku na stałe wpisał się w Ogólnoświatowy Kalendarz Imprez CIOFF. W 2001 roku podczas X Międzynarodowego Festiwalu Folkloru otrzymaliśmy Certyfikat Polskiej Sekcji CIOFF. Tym samym festiwal został uznany jako jeden z najlepszych festiwali folklorystycznych w Europie.
Strzegomski festiwal wrósł w krajobraz nie tylko Ziemi Strzegomskiej, województwa, ale i kraju.
W ciągu 19 lat Międzynarodowego Festiwalu Folkloru nasze miasto odwiedziło 337 zespołów folklorystycznych z 49 krajów sześciu kontynentów. Prezentowały one różnorodne formy folkloru: od obyczajów Dalekiego Wschodu, krajów Afryki, Ameryki Północnej i Południowej, aż po Antypody oraz prawie wszystkich krajów Europy. Wśród nich:
- Polskę reprezentowało - 196 zespołów folklorystycznych,
- Niemcy reprezentowało - 16 zespołów folklorystycznych,
- Słowację reprezentowało - 10 zespołów folklorystycznych,
- Węgry reprezentowało - 8 zespołów folklorystycznych,
- Ukrainę reprezentowało - 10 zespołów folklorystycznych,
- Włochy reprezentowało - 9 zespołów folklorystycznych,
- Indie reprezentowało - 6 zespołów folklorystycznych,
- Meksyk reprezentowało - 6 zespołów folklorystycznych,
- Rosję reprezentowało - 5 zespołów folklorystycznych,
- Czechy reprezentowało - 5 zespołów folklorystycznych,
- Turcję reprezentowało - 5 zespołów folklorystycznych,
- Bułgarię reprezentowały - 4 zespoły folklorystyczne,
- Grecję reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Macedonię reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Rumunię reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Gruzję reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Martynikę reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Francję reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Brazylię reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Kanadę reprezentowały - 2 zespoły folklorystyczne,
- Koreę reprezentowały - 3 zespoły folklorystyczne,
- Portugalię reprezentowały - 2 zespoły folklorystyczne,
- Irlandię reprezentowały - 2 zespoły folklorystyczne,
- Chiny reprezentowały - 2 zespoły folklorystyczne,
- Kolumbię reprezentowały - 2 zespoły folklorystyczne,
- Togo, Zair, Argentynę, Stany Zjednoczone, Paragwaj, Szwecję, Armenię, Sri Lankę, Peru, Finlandię, Belgię, Hiszpanię, Algierię, Chile, Tajlandię, Walis & Futuna, Dominikanę, Tajwan, Indonezję, Cypr, Filipiny, Serbię oraz Słowenię reprezentowało po jednym zespole folklorystycznym.
To również 13.300 wykonawców, 550 godzin koncertów i 4 miesiące festiwalowe, 270.000 widzów bezpośrednich i dzięki wieloletnim partnerom medialnym miliony telewidzów, radiosłuchaczy i czytelników. Strzegomski Festiwal to nie tylko liczby, ale i również ludzie emocjonalnie z nim związani nieprzerwanie od 20 lat: Wioletta Urban - Dyrektor Festiwalu oraz Zbigniew Suchyta - Dyrektor Artystyczny. To także konferansjerzy, którzy starali się przybliżyć publiczności festiwalowej folklor całego świata. Byli to rodzimi górale: Anna i Kazimierz Lassakowie, Józef Broda, Jadwiga Jurasz oraz dziennikarka Polskiego Radia Wrocław - Małgorzata Majeran - Kokott.
W roku 2011 XX Jubileuszowy Międzynarodowy Festiwal Folkloru odbędzie się w dniach 9 - 14 sierpnia. Podobnie jak poprzednie festiwale ten również będzie wyjątkowy i niepowtarzalny dzięki zaproszonym zespołom i wspaniałej festiwalowej publiczności. Tegoroczny festiwal został objęty Honorowym Patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Bogdana Zdrojewskiego.
Koncerty festiwalowe poprowadzą konferansjerzy, którzy w ciągu XX lat festiwalu byli gospodarzami sceny, a sobotni, galowy koncert zakończy urodzinowy pokaz sztucznych ogni.
Zespoły zaproszone do udziału w jubileuszowym XX Międzynarodowym Festiwalu Folkloru - Strzegom 2011.
Zespół Folklorystyczny - „Volinianoczka” - Ukraina
Zespół Folklorystyczny - „Epivates Nei” - Grecja
Zespół Folklorystyczny - „Loust Toustem - Amics” - Francja
Zespół Folklorystyczny - „Semenicul” - Rumunia
Zespół Folklorystyczny - „Zaite” - Kolumbia
Zespół Folklorystyczny - „Orizaba” - Meksyk
Zespół Folklorystyczny - „Taskopru Halk Egitimi Merkezi” - Turcja
Dziecięco - Młodzieżowy Zespół Ludowy - „Koderki” - Łowicz, Polska
Regionalny Zespół Pieśni i Tańca - „Kaszuby” - Kartuzy, Polska
Zespół Folklorystyczny z Podhala - Polska
Rokrocznie Gospodarzem festiwalu jest Zespół Folklorystyczny - „Kostrzanie”.
Goście festiwalu:
Zespół „OTAVA YO” z Sankt Petersburga - Rosja
Zespół „GOLEC u ORKIESTRA” - Polska
Opis zespołów XX Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Strzegom 2011
VOLINIANOCZKA - UKRAINA
„Volinianoczka”, jeden z najlepszych zespołów folklorystycznych na Ukrainie został założony w 1986 roku w Łucku. Zespół w niepowtarzalny sposób odtwarza tradycje Ukrainy, szczególnie kultywując obyczaje i tańce regionu Wołyńskiego i Polesia. Prezentują sztukę na najwyższym poziomie, dostarczając widzom niezapomnianych wrażeń. Całości dopełniają wiernie odtworzone stroje członków zespołu, przepięknie zdobione ręcznymi haftami. Zespół reprezentował Ukrainę na wielu międzynarodowych festiwalach:
w Turcji, Portugalii, USA, Serbii, Niemczech, Bułgarii, Słowenii, Polsce, Grecji, Libanie, na Litwie oraz Cyprze. „Violinianoczka” jest członkiem Ukraińskiej Sekcji CIOFF. Kierownikiem zespołu jest Olena Kozaczuk, choreografem - Oleg Kozaczuk, kierownikiem muzycznym - Andriej Ryhlyuk.
LOUS TOUSTEM - AMICS - FRANCJA
Zespół pochodzi z Gaujaq, miasta leżącego w regionie Landes we Francji. Ich motto - to ocalić od zapomnienia tradycje. Skład zespołu to dzieci, młodzież i dorośli. Najmłodszy członek ma 6 lat. W swoim programie grupa ma ciekawe widowisko, na które składają się pochody, oraz pokazy tradycyjnych tańców przedstawianych zarówno na ziemi, jak i na szczudłach.
Folklor ten narodził się z tradycji tańczenia na szczudłach, używanych przez francuskich pasterzy do końca XIX w. Ich wysokość to 110 cm. Szczudlarze tańczą polki i szkockie tańce oraz wiele tradycyjnych, rytmicznych i wpadających w ucho tańców.
TASKOPRU HALK EGITIMI MERKEZI - TURCJA
Zespół Tańca Folklorystycznego Centrum Edukacji Dorosłych Taskopru działa od 1997 roku.
W swoim repertuarze mają tańce z regionów: Artivin, Bilecik, Kastamon. Zespół jest laureatem wielu festiwali organizowanych zarówno w kraju, jak i za granicą.
Są również organizatorem Tureckiego Festiwalu Czosnku w Taskopru. Choreografami zespołu są: Harun Simesek i Ali Ulu. Menadżerowie i opiekunowie to: Cengiz Eroglu i Necati Doganc.
ZAITE - KOLUMBIA
Grupa Tańca Eksperymentalnego „Zaite” pochodzi z kolumbijskiego regionu o nazwie Casanare. Grupa składa się w większości z młodzieży szkolnej pochodzącej z miasta Yopal. W swoim repertuarze zespół ma najbardziej charakterystyczne tańce regionu Wybrzeża Karaibów. Energetyczne i pełne pasji tańce, muzyka, wielobarwne stroje oraz specyficzne instrumenty, są rezultatem połączenia trzech kultur: indiańskiej, afrykańskiej i hiszpańskiej. „Zeite’ działa pod kierownictwem Marleny Balaguera Leal i Gersona Leonardo Jara.
ORIZABA - MEKSYK
Zespół został założony w 1970 roku w Regionalnym Instytucie Sztuk Pięknych Orizaba IBARO
w regionie Veracruz przez dyrektora Ramona Benavides, później zastąpił go Cruz Ramon Cruz. W 1972 roku zespół zdobył złoty medal za choreografię The Concheros Na Międzynarodowym Festiwalu w Guadalaharze. Prezentowali się na wielu festiwalach w różnych regionach Meksyku. W 2008 roku zespół odbył tourne po Polsce i Niemczech.
W swoim repertuarze mają tradycyjne i popularne tańce z regionów Veracruz, Papantla, Atlas Montanas, Region Huasteca, Zona Centro Sotavento, Los Tuxtlas. Menadżerem i choreografem zespołu jest Jose Alberto Ramirez Solorio, kierownikiem i Juan Manuel Garcia Peralta.
SEMENICUL - RUMUNIA
Zespół „Semenicul” powstał w 1969 roku w mieście Resita, położonym w południowo - zachodniej części Rumunii. Pierwszym dyrektorem zespołu był Nicolae Purdelea, zaś pierwszym choreografem Ioan Munteanu. Obecnie grupa działa przy Domu Kultury w Resita, kieruje nią Gheorghe Tunea, choreografię opracowuje Nistor Ghimboasa, natomiast nad stroną muzyczną czuwa Petrica Vita. Artyści prezentują pieśni i tańce z różnych regionów Rumunii.
EPIVATES NEI - GRECJA
Zespół Folklorystyczny „Epivates Nei” działa od 1985 roku pod patronatem Stowarzyszenia Kulturalnego Epivates Nei. Skład zespołu to dzieci, młodzież i dorośli. Grupa prezentuje w swoim repertuarze obyczaje oraz tańce ludowe ze wszystkich regionów Grecji, w przepięknej oprawie tradycyjnych strojów. Zespół corocznie bierze udział w cyklu imprez pod hasłem EPIVATIANA”, które organizowane są przez Stowarzyszenie Kulturalne Epivates Nei.
Aktywnie bierze również udział w imprezach organizowanych w ramach świąt narodowych, świąt lokalnych oraz w Festiwalach Folklorystycznych odbywających się na terenie Grecji. Grecką kulturę zespół prezentował również poza granicami kraju: w Niemczech, Szwecji, Turcji, Bułgarii, Francji, na Węgrzech i Cyprze. Przewodniczącym Stowarzyszenia jest Stylianos Zachariadis, zaś dyrektorem artystycznym zespołu - Zoe Zachariadou.
KODERKI
Dziecięco - Młodzieżowy Zespół Ludowy „Koderki” działa od 1985 roku. Grupa aktywnie koncertuje w całej Polsce. Corocznie zapraszana jest do Spały na Dożynki, które organizuje Prezydent RP. Łowicki folklor prezentowali również poza granicami kraju: w Niemczech, Holandii, Francji, Finlandii, Włoszech, Hiszpanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Węgrzech i Ukrainie. Zespół w swoim programie prezentuje zwyczaje Ludowe, „Gaik”, „Chodzenie z kogutkiem” w pięknej i kolorowej oprawie oryginalnych strojów łowickich.
Ostatnim dorobkiem programowym jest suita krakowska z historycznym lajkonikiem i suita śląska, oraz tańce Beskidu Żywieckiego. Od roku 2001 kierownikiem zespołu jest Eugeniusz Strycharski, choreografem - Jacek Lewandowski.
KASZUBY
Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Kaszuby” z Kartuz istnieje od 1946 roku i do dnia dzisiejszego jest propagatorem bogatego folkloru kaszubskiego. Jego założycielem była Marta Bistroń. Zespół brał udział we wszystkich odbywających się od 1949 roku Centralnych Dożynkach.
Propagował również wielokrotnie folklor kaszubski poza granicami kraju: kanadzie, Egipcie, Tunezji oraz niemal we wszystkich krajach Europy. Zespół występował w ogólnopolskich programach radia i telewizji.
Repertuar zespołu składa się wyłącznie z piosenek, melodii i tańców pochodzących z regionu kaszubskiego. Kierownikiem i choreografem zespołu jest Franciszek Kwidzyński, instruktorem muzycznym - Celina Leszczyńska - Rubin.
KOSTRZANIE
Zespół Folklorystyczny „Kostrzanie” to zespół wielopokoleniowy działający od 1975 roku we wsi Kostrza w Gminie Strzegom. „Kostrzanie” wraz ze Strzegomskim Centrum Kultury są organizatorami Międzynarodowego Festiwalu Folkloru w Strzegomiu. Program zespołu to stylizowane suity z regionów: krakowskiego, lubelskiego, dolnośląskiego, łowickiego, rzeszowskiego, tańce i śpiewy łowickie towarzyszące obchodom Święta Chleba oraz repertuar religijny. Od 1993 roku Kostrzanie są członkiem Polskiej Sekcji CIOFF.
Swój dorobek artystyczny prezentowali w Polsce, a także we Włoszech, Niemczech, Macedonii, Bułgarii, Czechach, Francji, Szwecji, Hiszpanii, Grecji. Kierownikiem Zespołu jest Zbigniew Suchyta, choreografem - Jolanta Misztal, kierownikiem kapeli zaś - Sławomir Glinkowski.