Pytanie 323: podleganie ubezpieczeniom cudzoziemca

Szanowni Państwo,
obecnie realizjemy projekt współfinansowany ze srodków unijnych.
Jednym z jego elementów jest zaproszenie gościa z zagranicy (profesora wizytującego) na okres 6 dni celem odbycia konsultacji naukowych. Da to możliwość spotkania się naszym studentom z wbitnym naukowcem (nieraz noblistą).

W zwiazku z wytycznymi konkursowymi za taki pobyt będzie wypłacone stypendium.

Czy od tego stypendium powinny być odciagane składki na ubezpieczenia społeczne i na podstawie jakich przepisów i ewentualnie w jaki sposób?
Zapraszana osoba przyjeżdża na 6 dni.
Jest cudzoziemcem.
Nie będzie brała udziału w organizowanych stażach, czy szkoleniach tylko udzielała czegoś w rodzaju konsultacji naukowych - czyli w rozmowie udostepniała m.in. swoją wiedzę naszym studentom.

Będę bardzo wdzieczna za wyjaśnienie tematu.


Jak rozumiemy profesor jest mieszkańcem Unii Europejskiej?

W takim przypadku obowiązują zasady koordynacji ubezpieczeń na terenie Unii określone w przepisach rozporządzeń unijnych:
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L 149 z 5.07.1971, s. 2 i nast. z późn. zm.) oraz
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L74 z 27.03.1972, s. 1 i nast. z późn. zm.)

Generalną zasadą przyjętą w tych uregulowaniach jest zasada stosowania prawa miejsca pracy. Można ją określić jako zasadę jedności stosowanego prawa (ponieważ, z dwoma wyjątkami, osoba podlega ustawodawstwu ubezpieczeniowemu tylko jednego państwa. Czynnikiem decydującym jest miejsce wykonywania pracy.

Odnosząc się teraz do Państwa pytania - jeśli profesor w swoim kraju zamieszkania wykonuje pracę najemną - to w tym kraju będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym. Mówi o tym art. 14 ust. 2b(i) w/w rozporządzenia 1408/71 - w przypadku gdy pracownik zatrudniony jest w kilku państwach członkowskich u różnych pracodawców lub wykonuje pracę u tego samego pracodawcy w kilku jego zakładach położonych w różnych państwach członkowskich a jednym z państw zatrudnienia jest państwo, w którym pracownik ma miejsce zamieszkania - wówczas objęty jest przepisami ubezpieczeniowymi w państwa, w którym zamieszkuje.

Zwracamy też uwagę, że pojęcie "pracownik" należy zgodnie z prawem wspólnotowym interpretować szerzej niż ma to miejsce np. w polskim prawie wewnętrznym. Zatem pracownikiem jest każdy, kto wykonuje przez pewien czas pracę na rzecz i pod kierownictwem innej osoby w zamian za wynagrodzenie.

Składki ubezpieczeniowe w opisanej przez Państwa sytuacji powinny więc trafić do instytucji właściwej w kraju zamieszkania zatrudnianej osoby, o ile oczywiście przepisy tego kraju przewidują w tym przypadku "oskładkowanie". Czy tak jest i jak przekazać ewentualne składki ustalić trzeba niestety z tą instytucją.