Pytanie 302: świadczenie przedemerytalne

Dzień Dobry. Mój tato w tym roku skończył 55 lat i ma 40 letni staż pracy (w Polsce). Obecnie pracuje w jednym z krajów UE. Umowa ta jest na czas nieokreślony, jednakże z przyczyn leżących po stronie zakładu została mu ona wypowiedziana. Moje pytanie brzmi; czy tato po powrocie do Polski może starać się o świadczenie przedemerytalne, a jeżeli tak to jakich dokumentów od pracodawcy będzie potrzebował. Z góry dziękuję.


W odpowiedzi na Pani zapytanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/Wałbrzych informuje, że osoby, które zostały zwolnione z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, także u zagranicznych pracodawców, mogą ubiegać się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. (Dz. U. nr 120, poz. 1252) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która:
1) spełnia warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego określone w art. 2 ust. 1 ustawy (m.in. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn – świadczenie przysługuje bez względu na wiek,
2) pobierała zasiłek dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia, przez co najmniej 6 miesięcy,
3) po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest nadal zarejestrowana jako bezrobotna,
4) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,
5) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w okresie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych,

Wymienione wyżej warunki muszą być spełnione łącznie; niespełnienie jednego z nich oznacza brak podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest na wniosek zgłoszony przez osobę ubiegającą się o to świadczenie. Wniosek powinien być złożony w oddziale (inspektoracie) ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, przy czym za miejsce zamieszkania uważa się miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały.
Organ rentowy, do którego wpłynie wniosek o świadczenie przedemerytalne osoby, która posiada oprócz polskich, okresy ubezpieczenia za granicą, przebyte w państwie, z którym Polskę łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, albo w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Szwajcarii, zwraca się do właściwej Jednostki Realizującej Umowy Międzynarodowe, która przeprowadza postępowanie potwierdzające przebycie tych okresów. Jeżeli okresy te są niezbędne do przyznania świadczenia przedemerytalnego – wydanie decyzji w sprawie świadczenia przedemerytalnego następuje po otrzymaniu z JRUM potwierdzenia przebycia tych okresów oraz informacji o niepobieraniu zagranicznego świadczenia rentowego. W przypadku gdy okresy przebyte w kraju są wystarczające do przyznania świadczenia przedemerytalnego – właściwa JRUM przeprowadza postępowanie mające na celu ustalenie, czy wnioskodawca pobiera świadczenie zagraniczne o charakterze rentowym. Prowadzenie tego postępowania nie wstrzymuje ustalenia i wypłaty świadczenia przedemerytalnego.

Dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o świadczenie przedemerytalne to dowody uzasadniające prawo do tego świadczenia, a więc:
• świadectwo pracy zawierające podstawę prawną rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego
• dokument pozwalający na ustalenie przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy, jeżeli świadectwo pracy nie będzie potwierdzało tych okoliczności,
• dokument wydany przez powiatowy urząd pracy poświadczający: co najmniej 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, fakt aktualnego zarejestrowania jako bezrobotny oraz potwierdzenie, iż w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca – bez uzasadnionej przyczyny – nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia,
• dowody potwierdzające przebyte okresy składkowe i nieskładkowe oraz ewentualne okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Na potwierdzenie okresów składkowych i nieskładkowych należy dołączyć dowody potwierdzające przebycie tych okresów, a więc m.in. zaświadczenia, świadectwa pracy, legitymacje ubezpieczeniowe itp. Gdy brak jest możliwości przedstawienia dokumentów z powodu likwidacji zakładu pracy, zniszczenia dokumentów, okresy przypadające przed 15 listopada 1991 r. można udowadniać zeznaniami świadków. Świadkowie składają zeznania na druku ZUS Rp-8.

Brak któregokolwiek ze wskazanych dokumentów lub też nieprzedłużenie go w terminie wyznaczonym przez organ rentowy skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Ponadto do wniosku o świadczenie przedemerytalne powinny być dołączone dokumenty wymagane do ustalenia wysokości emerytury. Chodzi tu o dokumenty, które pozwolą na ustalenie w przyszłości (z chwilą spełnienia warunków) podstawy wymiaru emerytury, a więc: zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (druk ZUS Rp-7), legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy, kserokopie kart wynagrodzeń czy też inne dokumenty potwierdzone przez archiwum.

Jeżeli wnioskodawca ma ustalony kapitał początkowy lub też miał ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, w Zakładzie znajdują się dokumenty potwierdzające wysokość zarobków uzyskanych w okresie wybranym do ustalenia podstawy wymiaru renty lub kapitału. W takim przypadku wystarczające jest przedłożenie dokumentacji uzupełniającej (jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenie podlegała ubezpieczeniom po ustaleniu kapitału lub przyznaniu renty).