Spektakl „Testament psa czyli historia o mi³osiernej” studentów IV roku wydzia³u aktorskiego PWST we Wroc³awiu to pierwsza praca dyplomowa, która mia³a premierê 13 listopada 2011 roku na scenie w Hotelu „Savoy”. Drugim spektaklem by³ „Antek Kochanek” w kooprodukcji z Teatrem Dramatycznym w Wa³brzychu.
Przewodnikiem opowiadanej historii jest Pajac (Bartosz Nowicki) – showman. Wchodzi na scenê ze strony widowni, a pozostali aktorzy postêpuj± podobnie – wtapiaj±c publiczno¶æ w gran± sztukê. Pajac zapowiada przysz³y s±d nad kanaliami, a wizualna prezentacja wszystkich postaci jako cyrkowców pozwala zasugerowaæ maj±ce odbyæ siê wkrótce b³azeñstwo.
Wszystko zaczyna siê od rozmowy Chico (Adam Mortas) ze ¦wierszczem (Czes³aw Skwarek) o po¶wiêceniu umieraj±cego psa Piekarzowej (Kamila Pieñkos). ¦wierszcz szybko podejmuje decyzje buduj±c w ten sposób intrygê. Kiedy sytuacja siê komplikuje, intryga rozrasta siê wch³aniaj±c coraz to nowe osoby. ¦wiercz lawiruje miêdzy Majorem Antonim Moralnym (Mateusz Witczuk) – dawnym wspó³pracownikiem SB donosz±cym do kurii, a Ksiêdzem (Maciej Kosmala). ¦mieræ psa („by³y byt”) Piekarzowej tworzy teoriê „testamentu psa”, wokó³ którego rozgrywa siê dalej ca³a sztuka.
Ksi±dz reprezentuj±cy ko¶ció³ jest przeciwny pochówku psa, ale sprytny ¦wierszcz og³asza Testament Psa: 30 tysiêcy dla Sióstr Zakonnych (Ewa Bobrowska, Karolina Krawiec) i 100 tysiêcy dla Ksiêdza. Nagle zmieniaj± siê paragrafy i mo¿liwo¶ci. Ograniczony umys³ Ksiêdza wykorzystuje ¦wierszcz, zatem nie mo¿na siê dziwiæ nastêpnemu konfliktowi – Ksiêdza i Majora. Duchowny mówi o szczeniaku i jego matce suce, a Major obra¿a siê i wzywa Biskupa (Szymon Piotr Warszawski) za zniewagê dotycz±c± jego rodziny: syna i ¿ony. Z kolei Piekarz (Piotr Rodak) to oferma ca³kowicie podporz±dkowana ¿onie. Piekarzowa jest rozkapryszon± i wyzwolon± seksualnie kobiet±. Biskup daje siê wci±gn±æ w intrygê ¦wierszcza przez uczestnictwo finansowe – otrzymuje 60 % sumy Ksiêdza. Przewrotno¶ci± w ca³ej tej sytuacji jest poszukiwanie sprawiedliwo¶ci przez Zbója (Micha³ Kosela) i jego ukochanej Maksymiliany (Aleksandra Hamka³o). Wype³niaj± j± jak najgorliwiej zabijaj±c osoby duchowne (upadek Biskupa staje siê pretekstem do has³a „Jacek Wi¶niewski pad³”) i w³a¶cicieli piekarni. Maksymiliana umiera zabita przez Zbója na jej ¿yczenie, lecz tak¿e w wyniku oszustwa ¦wierszcza. Obiecuje jej zmartwychwstanie i rozmowê w za¶wiatach ze ¶wiêtym ojcem Maksymilianem Kolbe. Atak Chico i ¦wierszcza na Zbója koñczy siê nieudolnie – niedobity Zbój morduje ¦wierszcza.
Pajac cieszy siê i zapowiada: aktorzy mog± wstaæ, wszyscy ¿yj± teraz w niebie! A tam zaczyna siê dalsza czê¶æ opowie¶ci: s±d Jezusa (Mariusz Adamski), Mi³osiernej (Sara Celler-Jezierska), Diab³a (Mateusz Witczuk) i Lucyfera (Piotr Mokrzycki). B³agania do Boga zaczynaj± siê dopiero w niebie. Na ziemi wszyscy zapominaj± o przykazaniach. Lud¼mi rz±dzi nienawi¶æ, gniew, lenistwo, pijañstwo, przekupstwo, s³u¿alczo¶æ, korupcja, rozwi±z³o¶æ, chciwo¶æ, pycha.
¦wierszcz okazuje siê antysemit±. Na widok Jezusa konstatuje: „Pekaesy Bóg ma ¿ydowskie”. Manipulatorowi nie udaje siê zniechêciæ Mi³osiernej (Matki Sprawiedliwo¶ci) do metody in vitro. Na has³o ¦wierszcza, i¿ Lucyfer w ten sposób zosta³ poczêty, Mi³osierna odpowiada: poniek±d Jezus te¿ tak zosta³ poczêty.
Akt ³aski dla grzeszników pozwoli³ Zbójowi i Maksymilianie na zbawienie, Biskupowi, Ksiêdzu i Siostrom na odpokutowanie win w czy¶æcu, a ¦wierszczowi na powrót do ¿ycia. Dosta³ druga szansê. Chico z kolei ofiarowa³ pieni±dze z testamentu psa Mi³osiernej w zamian za ¿ycie ¦wierszcza.
Sztuka nie jest antykatolicka, choæ bardzo g³êboko wchodzi w strukturê i obyczajowo¶æ ko¶cieln±. Têpienie z³ych nawyków, próba naprawy wypaczonych charakterów, edukacja niedouczonych, krytyka pychy i chciwo¶ci – to tylko niektóre wnioski z brazylijskiej sztuki Ariano Suassuna „Testament psa czyli historia o mi³osiernej”.
¦wierszcz jest to postaæ na pierwszy rzut oka spod budki z piwem. Sfrustrowany, bezrobotny, intrygant, ale jednocze¶nie bardzo inteligentny, wra¿liwy. Ma swojego przyjaciela Chico, z którym przemierza ¶wiat. Kojarzy mi siê to z postaciami Didi i Gogo z „Czekaj±c na Godota” Becketta – mówi odtwórca roli Czes³aw Skwarek.
Piekarzowa to rola pró¿nej gwiazdy, zak³amanej w sobie, bardzo samotnej, szukaj±cej mi³o¶ci, zagubionej w tym ¶wiecie. Jest to inna postaæ ni¿ w „Antku Kochanku” - Przybrana Siostra jest introwertyczk±. Trudno by³o j± zagraæ. Wszystko co czu³a, by³o w niej, w ¶rodku. Piekarzowa z „Testamentu psa” jest inna, otwarta na zewn±trz, ekspresyjna – ocenia Kamila Pieñkos graj±ca Piekarzow±.
Mia³em okazjê wcieliæ siê w trzy postacie: cyrkowca-¿onglera, ochroniarza pana Majora Antoniego Moralnego i w drugim akcie jako ciemna strona mocy czyli Lucyfera – mówi Piotr Mokrzycki.
Piotr Mokrzycki w Testamencie psa zagra³ Lucyfera, natomiast w Antku Kochanku Boga. – Nie codziennie daje siê mo¿liwo¶æ zagrania z³a i dobra – podsumowuje aktor.
„Testament psa” skwitowa³: Mo¿na samemu sporo rzeczy przemy¶leæ, ustosunkowaæ siê do pewnych rzeczy, do instytucji ko¶cio³a. Gram tutaj szatana, ale przez wiele lat by³em ministrantem. I zgadzam siê pewnymi rzeczami, które sztuka pokaza³a.
Sztukê prze³o¿y³ Witold Wojciechowski i Danuta ¯mij, a wyre¿yserowa³ Remigiusz Brzyk. Mocn± stron± sztuki jest muzyka (Filip Kalinowski, Anna Porzyc), która w odpowiednich momentach wzmacnia doznania teatralne.
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ — fot. Filip Lupa
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ — fot. Filip Lupa
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ — fot. Wojciech Klas — Piotr Mokrzycki
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ — fot. Wojciech Klas
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ — fot. Wojciech Klas
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ
najed¼ kursorem na obrazek, aby powiêkszyæ