Kapitał początkowy

Co to jest kapitał początkowy?


W roku 1999 wraz z wprowadzeniem ustawy emerytalnej z dnia 17 grudnia 1998 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utworzył wszystkim ubezpieczonym indywidualne konta emerytalne, na których ewidencjonuje składki przekazywane od pracodawcy/płatnika. Przed rokiem 1999 pracodawca przesyłał zbiorczo składki za wszystkich pracowników. Składki osób, które pracowały, były ubezpieczone przed 1999 r. teoretycznie określamy jako kapitał początkowy. Jest on obliczany przez ZUS na wniosek osoby zainteresowanej.


Liczba wniosków o naliczenie kapitału początkowego, która wpłynęła od 2000 roku do dnia 31.07.2011 r. dla Oddziału ZUS w Wałbrzychu, wynosi 236 370 szt.


Kto może złożyć wniosek o wyliczenie kapitału początkowego?


Kapitał początkowy obliczany jest osobom, które urodziły się po dniu 31.12.1948 r.

i opłacały składki na ubezpieczenie społeczne lub pozostawały w zatrudnieniu przed 1999 r.

Osobom urodzonym przed 1949 r., nie oblicza się kapitału początkowego. Jeżeli jednak ubezpieczony urodzony przed 1949 r., kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego (kobieta - 60 lat, mężczyzna - 65 lat) i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po 31 grudnia 2008 r., to w myśl art. 55 ustawy emerytalnej - emerytura może być obliczona według zreformowanych zasad, tj. w sposób przewidziany dla osób urodzonych po 1948 r.


Wartość wyliczonego kapitału początkowego będzie miała wpływ na wysokość emerytury obliczonej według zreformowanych zasad tj. na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Kwota takiej emerytury zależy bowiem od kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz kwoty zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych w ZUS po 1998 r. na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Suma tych kwot zostanie podzielona przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę tej osoby, której ustalana będzie emerytura.


Kapitał początkowy jest wyliczany każdej osobie na dzień 1 stycznia 1999 r., bez względu na to, kiedy zostanie przesłany do ZUS wniosek wraz z dokumentami o jego ustalenie. Także sposób wyliczenia kapitału jest taki sam dla wszystkich uprawnionych, niezależnie od daty zgłoszenia wniosku.
Ustalenie wartości kapitału początkowego następuje w formie decyzji.





Jakie dokumenty potrzebne są do ustalenia kapitału początkowego?


Do ustalenia kapitału początkowego niezbędne są następujące dokumenty:


wniosek o ustalenie kapitału początkowego ( druk ZUS Kp-1),
kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6),
świadectwa pracy lub zaświadczenia pracodawców potwierdzające okresy zatrudnienia albo inne dowody dla potwierdzenia okresów składkowych i nieskładkowych przebytych przed 1999 r.,
zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (druk ZUS Rp-7), które wystawia pracodawca, lub następca pracodawcy potwierdzające okresy zatrudnienia oraz osiągane wynagrodzenia (dochody) sprzed 1999 r.
albo

legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca wpisy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, dokonane w trakcie zatrudnienia albo niezwłocznie po rozwiązaniu stosunku pracy,
osoby, które indywidualnie opłacały składkę na ubezpieczenie społeczne oraz osoby, które współpracowały przy prowadzeniu działalności, podają w kwestionariuszu - druk: ZUS Rp-6 - okres prowadzenia działalności lub współpracy przy prowadzeniu działalności, rodzaj prowadzonej działalności oraz adres prowadzenia działalności, numer NKP (Numer Konta Płatnika) i adres ZUS, do którego opłacane były składki przed 1999 r. Na podstawie tych informacji - przed wydaniem decyzji w sprawie kapitału początkowego - ZUS ustali okres (okresy) ubezpieczenia społecznego i podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie.


Osoby, którym ZUS wyliczy/wyliczył kapitał początkowy, przy składaniu wniosku o emeryturę nie będą ponownie kompletowały dokumentów potwierdzających okresy składkowe i nieskładkowe przebyte przed 1999r., oraz wysokość osiąganego wynagrodzenia.


Kto mógł przejąć dokumentację zlikwidowanych zakładów pracy?


Dokumentację osobową i płacową pracowników zlikwidowanych zakładów pracy mógł przejąć:

następca prawny - np. przedsiębiorstwo powstałe w wyniku zmian organizacyjnych lub przekształceń albo spółka prawa cywilnego lub handlowego, która powstała po sprywatyzowaniu przedsiębiorstwa,
organ założycielski - najczęściej wojewoda
albo

organ nadrzędny - np. ministerstwo lub urząd centralny.



Na obszarze każdego województwa znajduje się archiwum, (zdarza się również, iż archiwa są w kilku miastach na terenie danego województwa), które gromadzi dokumentację zlikwidowanych państwowych jednostek organizacyjnych. Wykaz tych archiwów jest dostępny na stronnie internetowej ZUS – Dokumentowanie okresów zatrudnienia (ubezpieczenia) oraz wynagrodzenia), a także w każdym oddziale ZUS. O wskazanie adresów tych archiwów można również zwrócić się do urzędu wojewody.


W przypadku zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych dokumentację osobową i płacową mógł przejąć związek rewizyjny, w którym była zrzeszona spółdzielnia, a jeżeli takiego związku nie ma, albo w razie jego likwidacji - Krajowa Rada Spółdzielcza (adres: 00-013 Warszawa, ul. Jasna 1).


Pewne wskazówki dotyczące miejsc przechowywania dokumentacji (zwłaszcza zlikwidowanych przed 2002 r. spółek cywilnych i handlowych) można uzyskać za pośrednictwem wydziałów sądów rejestrowych właściwych terytorialnie ze względu na siedzibę firmy.


Zakład Ubezpieczeń Społecznych - opracował bazę informacyjną wspomagającą poszukiwanie dokumentów zlikwidowanych zakładów pracy - jest to wykaz zlikwidowanych zakładów pracy z informacją i adresem, gdzie znajdują się dokumenty zlikwidowanego zakładu pracy.


Wspomniana baza jest zamieszczona na stronie internetowej ZUS - www.zus.pl („baza zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy”).