Pamięci niezłomnym

W minioną środę, 27 października odbyły się powiatowe obchody 30. rocznicy narodzin „Solidarności” połączone z prezentacją książki o podziemnych działaczach związku.

Całość uroczystości rozpoczęła się o godz. 16.30 mszą w kościele p.w. św. Trójcy, która była jednocześnie uczczeniem beatyfikacji ks. Jerzego Popiełuszki, legendarnego kapelana „Solidarności”, ofiary reżimu komunistycznego.

Dalsza część odbyła się w kinie „Zbyszek”, gdzie słowo wstępne wygłosiła nauczycielka historii – Marzena Pietrzak. Bardzo interesujący okazał się także montaż słowno-muzyczny przygotowany przez młodzież dzierżoniowskiego II Liceum Ogólnokształcącego w reżyserii Małgorzaty Kujtkowskiej. Zadedykowany on został znajdującym się na sali opozycjonistom i ludziom walki trudnych lat 80. minionego stulecia. Wielu osobom składano tego dnia podziękowania, a specjalnymi wyróżnieniami uhonorowani zostali przedstawiciele „niezłomnych”: Bożena Janeczko (jeden z najdłuższych staży w „Solidarności”), Andrzej Bartoszyński, Wojciech Jaruzelski, Janusz Woźniak. Tego wieczoru wyróżnień nie mogli odebrać Teofil Frankowski, Andrzej Kozłowski Leonard Trachimowicz.

Uroczystym, dzierżoniowskim obchodom powstania „Solidarności” towarzyszyła także prezentacja książki pt: „Solidarność” Ziemi Dzierżoniowskiej – 1980-1989 – przyczynek do dziejów.

Książka opisuje fenomen ruchu „Solidarności” z perspektywy ludzi zaangażowanych w jej powstanie i funkcjonowanie w powiecie dzierżoniowskim. Autorzy - Janusz Maniecki i Janusz Woźniak przy pomocy Ewy Chabros (pracownika IPN) wykonali tytaniczną pracę docierając do wielu bohaterów tamtych dni. To na ich wspomnieniach i relacjach oparta jest treść tej niezwykle interesującej pozycji wydawniczej. Uzupełniają ją zachowane w zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej dokumenty, a także mające wyjątkową wartość archiwalia osób prywatnych. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują unikatowe zdjęcia z lat 80. XX wieku.

Jak mówi Janusz Maniecki (historyk) - pomysł powstania książki wyszedł od Janusza Woźniaka, byłego pracownika DFK i zarazem działacza podziemnej „Solidarności”, a pojawił się rok temu przy okazji święta 20. rocznicy wyborów do sejmu kontraktowego. Głównym jej celem jest zwrócenie uwagi na zapomniane często osoby z naszego terenu i ich wkład w walkę o wolną, solidarną Polskę.

Książka zawiera cztery rozdziały opisujące kolejno jak zatytułowano: Karnawał (w okresie powstania Solidarności), Noc stanu wojennego, Trwanie (lata 1984-88) oraz Światełko (przełom lat 80 i 90 XX wieku). Opisana została działalność ludzi „Solidarności” w większych i mniejszych zakładach pracy z terenu obecnego powiatu z podziałem na poszczególne ośrodki. Dużo miejsca poświęcono członkom „nauczycielskiej” grupy „S” czy osobom zajmujących się tworzeniem i kolportowaniem podziemnej prasy. Autorzy wpisują to wszystko w tło historyczne dekady oraz przedstawiają trudności i dramaty jakie spotykały ludzi „Solidarności” oraz ich rodziny w tym okresie. Książka ukazuje także postawy, metody postępowania ludzi aparatu ówczesnej władzy i „służb bezpieczeństwa” wiernie strzegących reżimowego, komunistycznego „porządku”. Zbiór materiałów dotyczących ciemnej strony PRL-u na naszym terenie stanowić może materiał wyjściowy do kolejnej książki, której publikacja nie jest wykluczona w przyszłości. Przytaczając słowa recenzenta publikacji dr. Sebastiana Ligarskiego (IPN Szczecin) „książka jest doskonałym podręcznikiem historii najnowszej i inspiracją do dalszych badań dla pokoleń dzierżoniowian nad historią swojej małej Ojczyzny”. Większą część nakładu wykupiły samorządy powiatu dzierżoniowskiego, gdzie należy zwracać się z zapytaniami o sposób jej udostępnienia i ewentualnej dalszej dystrybucji. Polecam lekturze.

„Solidarność” Ziemi Dzierżoniowskiej 1980-1989 – przyczynek do dziejów; Janusz Maniecki, Janusz Woźniak, red. Ewa Chabros, Oficyna wydawnicza J&J, Dzierżoniów 2010.

tekst i zdjęcia: Tomasz Śnieżek