Cynk: Żmija zygzakowata - Vipera berus (Linnaeus)

Żmija zygzakowata jest jedynym jadowitym wężem żyjącym w Polsce. Jest to krępa żmija o masywnym tułowiu, głowie słabo odgraniczonej szyją od tułowia, wyrazistych oczach z pionową źrenicą, kilowatych łuskach i bardzo krótkim ogonem.

Żmija zygzakowata ma nadzwyczaj zmienne ubarwienie. Do najważniejszych jej typów należą formy o szarym lub brązowym grzbiecie z wyraźnie zaznaczoną czarną wstęgą, ciągnącą się od karku do końca ogona. Dosyć częste są u tego gatunku osobniki o jednolicie czarnym ubarwieniu (odmiana melanistyczna). Na głowie znajduje się „rysunek” w kształcie litery „X” lub podobnego kształtu. Całkowita długość ciała 55 – 60 cm, a wyjątkowo do 80 cm.

Ulubionym środowiskiem żmiji są polanki lub przecinki w podmokłych lasach oraz stosy kamieni na pograniczu pól i lasów.

Żmija zygzakowata jest aktywna w ciągu dnia i o zmroku. Szczególnie żwawa jest w ciepłe, parne dni i po dłuższych okresach brzydkiej pogody.

Szczególnie duże zagrożenie ze strony żmij występuje w regionie wałbrzyskim. Od kilku lat obserwuje się rozprzestrzenianie tego gatunku. Coraz częsciej można ją spotkać w samym mieście. Najwięcej żmij spotyka się w zachodniej części miasta, w dzielnicach Sobięcin, Biały Kamień, Konradów (łąki i lasy pod Chełmcem, stoki Chełmca, dawna linia kolejowa). Znane są przypadki wygrzewania się żmij na chodnikach w Szczawnie (okolice ulic Akacjowej i Jarzębinowej). Również można ją spotkać na terenie hałd pokopalnianych.

W przypadku spotkania należy zostawić ją w spokoju, nie drażnić, nie próbować schwytać, bo wtedy może zaatakować. Zaatakuje również w przypadku nadepnięcia na nią. Najlepiej jest poczekać aż odejdzie, względnie obejść ją.

Jad żmiji charakteryzuje się silnym działaniem miejscowym (opuchlizna, ból) oraz działa porażająco na organizm (system trawienny, oddechowy). Jad ten może być śmiertelny dla człowieka, a jedyną skuteczną odtrutką w przypadku ukąszenia jest zastosowanie surowicy przeciwjadowej.

Bezpośrednio po ukąszeniu przez żmiję należy zachować spokój. Kończynę, na której jest ukąszenie należy unieruchomić, możliwie trzymać ją poniżej serca. Ranę można przemyć wodą. Nie powinno się zakładać opaski uciskowej. Po ukąszeniu, w żadnym wypadku nie wolno spożywać alkoholu. Zabrania się również przyjmowania środków uspokajających lub pobudzających. NIEZWŁOCZNIE NALEŻY WEZWAĆ POGOTOWIE RATUNKOWE!!!

nadesłał: Luźna Łyda